omroep flevoland

Een aantal fracties in de Tweede Kamer vindt dat het kabinet veel te optimistisch is door te zeggen dat Lelystad Airport in oktober 2027 open kan voor vakantievluchten. Die datum valt of staat bij een goedgekeurde natuurvergunning. Die kan pas worden afgegeven als het stikstofprobleem is opgelost.

PvdD-Kamerlid Ines Kostic sprak over "totale misleiding" dat het kabinet afgelopen vrijdag in een brief oktober volgend jaar heeft genoemd, zo bleek dinsdag in een debat over luchtvaart. "Dreigt hier niet het risico van "over promise-under deliver" door weer een datum te noemen, terwijl alles valt of staat bij de natuurvergunning?", vroeg Pieter Grinwis (ChristenUnie).

Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat antwoordde dat het kabinet met het noemen van een datum duidelijk heeft willen maken hoe de afspraak in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA wordt ingevuld.

"Ik heb zo concreet mogelijk willen zijn, maar een goedgekeurde natuurvergunning is een absolute voorwaarde. Tegelijk willen we dat de luchthaven operationeel gereed is en dat er een afgerond luchthavenbesluit ligt. Het wordt nog flink doorwerken, maar we hebben oktober 2027 genoemd om een zo concreet mogelijke stip aan de horizon te zetten. Ik heb ook niet beloofd: dan gaan de vluchten de lucht in, boek alvast maar de tickets."

Karremans

Het kabinet moet ook nog weer terug naar de Kamer. Het luchthavenbesluit wordt na vaststelling voorgelegd voor inspraak en gaat dan ook voor advies naar de Raad van State. Dat alles moet dus in minder dan anderhalf jaar.

Scheidslijnen
In het ruim vijf uur durende Kamerdebat vielen de standpunten over Lelystad Airport langs de bekende scheidslijnen van links en rechts uiteen.

Suzanne Kröger (GroenLinks-PvdA), Femke Wiersma (BBB) en Sandra Beckerman (SP) stelden dat het openen voor vakantievluchten niet valt uit te leggen. "In debatten over woningbouw en de landbouw over het legaliseren van de PAS-melders, boeren, kreeg ik de afgelopen jaren steeds te horen: helaas, het kan niet, want er is geen stikstofruimte. Ik zit nu in een parallel universum: wat eerst niet kan, kan in de luchtvaart wel! Niks kan snel, maar even een luchthaven openen kan wel", aldus Beckerman.

Kröger stelde dat "deze minister wel heel graag een lintje wil doorknippen." Zij vindt dat het kabinet bij het afgeven van de natuurvergunning duidelijke prioriteiten moet stellen: wat heeft voorrang als er weer stikstofruimte beschikbaar komt? "Hoe wordt dan het belang van Lelystad Airport gewogen tegen dat van de woningbouw, PAS-melders of energietransitie?"

Regeringspartijen
Ook regeringspartij D66 wilde weten welke keuzes het kabinet maakt als er weer stikstofruimte beschikbaar is. Kamerlid Robert van Asten zette de uitbreiding van knooppunt Hoevelaken en Lelystad Airport tegenover elkaar. Of moeten de boeren voorrang krijgen?

Regeringspartij VVD blijft onveranderd voorstander van vakantievluchten en de komst van F-35 gevechtsvliegtuigen. Kamerlid Peter de Groot vroeg zich af waarom de minister niet actiever inzet op 45.000 vliegbewegingen in plaats van de "initieel" voorgestelde 10.000. Dat is volgens minister Karremans niet aan de orde: de luchthaven heeft de 10.000 bewegingen zelf aangevraagd. Voor meer is een nieuw luchthavenbesluit nodig.

Voor coalitiepartners D66 en CDA is een natuurvergunning echt een harde voorwaarde. De SP zette het CDA onder druk om kleur te bekennen, waarop Jantine Zwinkels namens de christendemocraten zei: "Ik zie dat het kabinet hard zijn best doet, maar er moet een goed onderbouwd besluit liggen. Ik sta voor ons verkiezingsprogramma en voor het regeerakkoord, met de genoemde voorwaarden. Daar zal ik het kabinet aan houden."

Oppositiepartijen JA21 en Groep Markuszower/De Nederlandse Alliantie wilden niet langer getreuzel over vakantievluchten. Die worden volgens DNA door "fundamentalistische" actiegroepen in de weg gezeten.

Natuurherstel
Later in het debat bevestigde minister Jaimi van Essen van Landbouw, Voedselzekerheid, Visserij en Natuur dat er pas een natuurvergunning mogelijk is, als zeker is dat het vliegveld natuurherstel niet in de weg zit. Dat geldt voor vakantievluchten, maar ook voor de gevechtsvliegtuigen.

Van Essen

Maar in het geval van Lelystad Airport ligt de beoordeling ingewikkelder. Hier heeft Royal Schiphol Group als eigenaar van het vliegveld in 2023 stikstofruimte opgekocht van drie pluimveebedrijven in Gelderland. Dit is een onderlinge afspraak tussen bedrijven (extern salderen), waarbij de minister strikt genomen geen partij is.

Maar Van Essen moet als bevoegd gezag wel toetsen of er überhaupt stikstofruimte over is voor het vliegveld. Uitspraken van de Raad van State uit 2024 schrijven voor dat stikstofruimte eerst aan natuurherstel ten goede moet komen. Dit is het zogeheten additionaliteits-beginsel en dat is juridisch zeer complex. "De staat van de natuur op de Veluwe is op 19 plekken dusdanig slecht dat zelfs een klein beetje uitstoot al te veel is", aldus Van Essen.

Nog niet van het slot
De Kamer is bang dat Lelystad Airport met een zak geld voordringt en de stikstofruimte opsnoept, terwijl die eerst naar de woningbouw, PAS-melders en wegen zou moeten gaan. Die vrees kon minister Van Essen niet wegnemen.

De minister kon niet zeggen wanneer een speciale taskforce het probleem denkt te hebben opgelost. Op dat moment gaat Nederland nog niet in één keer van het slot, benadrukte de minister. Per provincie en per gebied zullen voorstellen moeten worden uitgewerkt.

De Kamer wil na de meivakantie graag nog doorpraten over Lelystad Airport en komt dan vrijwel zeker met moties.