omroep flevoland

Vrouwen in de vruchtbare leeftijd kregen in 2024 in Flevoland minder kinderen dan het landelijk gemiddelde. Dat blijkt uit de regionale geboortecijfers van het CBS, het Centraal Bureau voor de Statistiek.

De afname van het gemiddelde kindertal per vrouw geldt voor bijna alle gemeenten in Nederland. Maar er zijn flinke verschillen per regio. De afname blijkt het sterkst in Flevoland, Fryslân en Zuid-Holland, waar het vruchtbaarheidscijfer met 19% afnam. In Zeeland was de daling met 11% het kleinst.

Landelijke trend
Het geboortecijfer daalt sinds 2010 en die trend zet nog steeds door. Landelijk daalde het vruchtbaarheidscijfer geleidelijk van 1,71 kind per vrouw in 2014 naar 1,43 kind per vrouw in 2024. Kregen vrouwen in 2014 in 65% van de gemeenten gemiddeld nog meer dan 1,75 kind. In 2024 gold dat nog maar voor 19% van de gemeenten.

Zo kregen in 2014 vrouwen in bijna heel Flevoland gemiddeld 1,75 kind of meer. In Almere lag dat toen aantal lager, daar kregen vrouwen 1,5 kind of meer. Tien jaar later, in 2024, blijkt het gemiddelde kindertal per vrouw in bijna heel Flevoland gedaald. In de gemeenten Noordoostpolder, Lelystad, Dronten en Almere daalde het aantal kinderen naar 1,5 kind of meer per vrouw. In Zeewolde is de daling het sterkte. Daar kregen vrouwen in 2024 gemiddeld 1,25 kind of meer. Enkel op Urk bleef het aantal kinderen per vrouw stabiel: 1,75 kind of meer.

Leeftijd gaat ook omhoog
De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen hun eerste kind krijgen steeg ook. In 2024 waren vrouwen gemiddeld 30,4 jaar oud. De stijging is vooral zichtbaar in grote steden. De gemiddelde leeftijd in Flevoland is in de gemeenten Noordoostpolder en Urk het laagste. Daar krijgen vrouwen jonger dan 29 jaar voor het eerst een kind.

In Lelystad, Dronten en Zeewolde ligt die leeftijd tussen de 29 en de 30 jaar. In Almere is dat 30 jaar tot 31 jaar. De leeftijd waarop vrouwen voor het eerst een kind krijgen stijgt al geruime tijd. In 2000 waren vrouwen gemiddeld 29,1 jaar oud bij de geboorte van hun eerste kind. Daarna is deze leeftijd geleidelijk opgelopen naar 30,4 jaar in 2024.

Grootste gezinnen op Urk
Eerstgeborenen vormen de grootste groep van alle levendgeborenen. In 2024 was bijna de helft van alle levend geboren kinderen het eerste kind van de moeder (46%). Daarnaast was 37% een tweede kind, 12% een derde kind en 5% een vierde of volgende kind.

Op Urk zijn in Flevoland de grootste gezinnen te vinden. In 22% van alle geboortes op Urk ging het om een derde kind of meer. In Noordoostpolder, Dronten, Lelystad en Almere lag dat percentage lager. Daar kreeg 17 tot 22% van de vrouwen een derde kind of meer. Het percentage grote gezinnen is het kleinst in Zeewolde. Daar ging het in 2024 om 12 tot 17% van de geboortes om een derde kind of meer.

Oorzaken voor verschillen
De verschillen tussen gemeenten worden gekenmerkt door demografische en economische kenmerken, door culturele oorzaken en door de beschikbaarheid van woonruimte. De meeste mensen vinden een vaste relatie een voorwaarde om kinderen te krijgen. Hoe hoger het aantal 20 tot 40-jarige vrouwen in een eenpersoonshuishouden, hoe lager het gemiddelde kindertal per vrouw.

Uit de cijfers van het CBS blijkt ook een relatie tussen het gemiddelde kindertal per vrouw en religie. "In gemeenten waar relatief veel gestemd wordt op CU en SGP ligt het gemiddelde kindertal per vrouw hoger", zo valt in het onderzoek te lezen. Volgens het CBS is dit de bevestiging dat het kindertal samenhangt met de aanwezigheid van 'conservatieve protestanten'.

Ook economische omstandigheden spelen een rol. In het model blijkt dat een hoger jaarinkomen sterk samenhangt met het gemiddelde kindertal per vrouw. Tot slot speelt de woningmarkt een duidelijke rol. De woningvoorraad in een gemeente heeft de meeste invloed op het gemiddelde kindertal via het aandeel nieuwbouw in een gemeente. Als een groter percentage van de woningvoorraad in een gemeente bestaat uit woningen die in de afgelopen vijf jaar zijn gebouwd,
neemt het gemiddelde kindertal daar het meeste toe.

Grote verschillen
Het gemiddelde kindertal per vrouw was in 2024 in 93% van alle gemeente lager dan in 2014. De verschillen tussen de gemeente zijn groot. In Nederland werden er in 2024 ruim 166.000 kinderen geboren. Daarvan werden er 10.000 geboren in Amsterdam en minder dan 5 op Schiermonnikoog. In 2024 varieerde het gemiddelde aantal kindertal per vrouw van 2,50 op Urk tot 0,58 op Schiermonnikoog.