omroep flevoland

Als je woningen wil bouwen op de verzakkende Flevolandse bodem, moet je goed nadenken over de manier waarop je dat doet. Dat benadrukken onderzoekers in een nieuw rapport. Volgens hen moet er vooraf goed naar oplossingen worden gekeken, om enorme kosten achteraf te voorkomen.

De aanbeveling staat in een rapport van de onderzoeksbureaus Deltares & Sweco met de naam 'Landelijk afwegingskader bodemdalingbestendige nieuwbouw'. De onderzoekers hebben gekeken naar de bodemdaling in Nederland en waar die daling problemen kan opleveren op plekken waar nog woningen gebouwd worden. In Flevoland zijn er vooral rondom Lelystad en Almere gebieden die aandacht verdienen.

Flevoland is één van de plekken waar de komende jaren veel huizen moeten verrijzen om het landelijke tekort aan woonruimte op te lossen. Er zijn afspraken gemaakt met onder meer het Rijk om in Flevolandse gemeenten de komende jaren in totaal zo'n 40.000 huizen te bouwen.

Almere Pampus
Als voormalige bodem van de Zuiderzee heeft Flevoland een ondergrond van klei en veen. Deze materialen klinken vaak in, waardoor de bodem kan dalen. Het belangrijkste gebied waar nog duizenden woningen moeten komen is Almere Pampus, en dat heeft een slappe ondergrond.

Traditioneel wordt een bouwlocatie opgehoogd met zand. Dat zand drukt de bodem ineen, waardoor er daarna nog maar beperkt bodemdaling voorkomt. Maar zand is niet altijd het beste materiaal om een terrein op te hogen, weet onderzoeker Arend van Woerden van Sweco. Als de bodem flink daalt, moet je namelijk heel veel zand aanbrengen. Dat zand moet worden aangevoerd en dat is niet duurzaam en gaat flink in de papieren lopen.

Anders bouwen
Van Woerden adviseert dan ook om bij het inrichten van het gebied al rekening te houden met toekomstige verzakkingen. Plekken waar bodemdaling wordt verwacht, kunnen volgens de onderzoekers beter ingericht worden met groen of gebruikt worden als waterberging.

Ook kan worden overwogen om op alternatieve manieren te bouwen. "Zo kun je bijvoorbeeld huizen op palen bouwen of drijvende huizen", legt onderzoeker Van Woerden uit.

"Verder kun je in plaats van zand ook een lichter ophoogmateriaal gebruiken. Je kunt daarbij denken aan piepschuim of lavasteen." In de buurt van kwetsbare infrastructuur zoals gasleidingen of een dijk is het gebruik van lichter ophoogmateriaal volgens de onderzoekers een goede optie.

Nu duurder, straks goedkoper
Het bouwen op een verzakkende bodem is op voorhand wel duurder. Die extra kosten komen voor rekening van de gebiedsontwikkelaars. In het geval van Almere Pampus zijn dat momenteel de gemeente Almere en het Rijk. Toch loont het waarschijnlijk de moeite, legt Van Woerden uit.

"Als je het van te voren niet goed doet, kost het later veel meer geld om alle problemen op te lossen." De onderzoeker wijst erop dat behalve de gemeente dan ook nutsbedrijven, vanwege kabels en leidingen, en wijkbewoners dan kosten zullen krijgen.

Van Woerden merkt dat de gemeente Almere de slappe grond in het geval van Pampus wel in het vizier heeft. Er worden al onderzoeken uitgevoerd, om te kijken welke locaties in het gebied het meest geschikt zijn om op te bouwen.