omroep flevoland

De datum van een Snapchat-filmpje kan gemakkelijk gemanipuleerd worden en kan daarom niet als ontlastend bewijs gelden. Hetzelfde geldt voor een notitie die in een telefoon wordt gemaakt. Dat heeft het gerechtshof in Leeuwarden woensdag bepaald in een stokoude zaak over een plofkraak in Lemmer.

Een 34-jarige man uit Urk moet daarom na ruim negen jaar alsnog de cel in voor de plofkraak. Samen met een oud-inwoner (29) van Lemmer moet de Urker bovendien de schade van bijna 160.000 euro aan de Rabobank en de getroffen Poiesz-supermarkt vergoeden.

De plofkraak was in mei 2017. De twee mannen werden er in 2019 al voor veroordeeld, maar ze gingen in hoger beroep. Ook het Openbaar Ministerie was niet tevreden met de uitspraak van de rechter.

Verdachten verklaren een alibi te hebben
Bij de behandeling van het hoger beroep vroegen de advocaten van de twee verdachten opnieuw om vrijspraak. Hun cliënten zouden het misdrijf niet kunnen hebben gepleegd, omdat zij ten tijde van de explosie bij de Poiesz-supermarkt in de woonkamer van de man uit Lemmer zouden hebben gezeten.

Dat zou blijken uit een Snapchat-video, die rond het tijdstip van de plofkraak in de woonkamer was gemaakt. De man uit Lemmer had op dat moment ook een notitie in zijn telefoon gemaakt. Volgens zijn advocaat zou hij daar tijdens het uitvoeren van een plofkraak 'door alle chaos' geen tijd voor hebben gehad.

Dat de telefoons van de twee mannen ten tijde van de plofkraak contact maakten met een telefoonmast in Lemmer, is volgens de advocaten logisch. De twee zouden immers bij de man uit Lemmer thuis hebben gezeten. Ook WhatsApp- en tapgesprekken die justitie als bewijs aanvoert, tonen volgens de advocaten niet aan dat verdachten betrokken waren bij de plofkraak.

Hof ziet voldoende bewijs
Het gerechtshof ziet dat anders en baseert zich grotendeels op dezelfde bewijzen en aanwijzingen als de rechtbank in 2019. Zo heeft een getuige verklaard dat een van de mannen hem twee weken vóór de plofkraak al had verteld dat er binnenkort een geldautomaat bij een supermarkt zou worden opgeblazen.

Op de ochtend van de plofkraak stuurde deze verdachte om 08.06 uur een dringend WhatsApp-bericht naar de getuige, met het verzoek hem snel op te halen. De getuige haalde de twee verdachten later die dag op. Een van hen had toen een tasje bij zich met een ongeveer vijf centimeter dikke stapel bankbiljetten van twintig en vijftig euro.

Drie dagen later waarschuwde de getuige de verdachten via WhatsApp dat ze een fout hadden gemaakt door grote hoeveelheden geld te wisselen bij een winkelier. Die was daarover gaan praten, terwijl volgens de getuige iedereen wist dat de twee normaal gesproken nooit zoveel geld hadden.

Ten slotte onderschepte de politie in september 2017 telefoongesprekken waarin de Urker tegen zijn zus vertelde dat hij drie dagen naar België zou gaan, omdat iemand hem had verraden. Hij zei dat de politie hem wilde oppakken, samen met de jongen met wie hij 'het' had gedaan. De Urker werd uiteindelijk in augustus 2018 in België opgepakt.

Datum filmpje cruciaal
Het hoger beroep had eigenlijk in 2023 al moeten dienen, maar door de aanhoudende discussie over de authenticiteit van het Snapchat-filmpje, besloot het hof toen dat er extra onderzoek nodig was.

Er is geprobeerd om het Amerikaanse bedrijf achter Snapchat een oordeel over de kwestie te laten vellen, maar dat is niet gelukt. Omdat het politieagenten wel lukte om de datum van Snapchat-video's aantoonbaar te manipuleren, vindt het hof dat desondanks voldoende is aangetoond dat de aanmaakdatum van zo'n video eigenlijk niets bewijst.

Omdat de zaak ongebruikelijk lang is blijven liggen, matigde het hof wel de straffen voor de twee mannen. Zowel de Urker als de man uit Lemmer, die inmiddels in Leidschendam woont, moeten 16 maanden de cel in. Dat is aanmerkelijk lager dan de 30 maanden die de rechter eerder oplegde.