Flevolandse gemeenten krijgen slecht rapportcijfer voor openbare toiletten, Urk is zeldzame uitzondering

FLEVOLAND • Do 19 november 2026 | 13:45 • Donderdag 19 november 2026 | 13:45

Bij hoge nood snel een wc vinden is in onze provincie nog altijd een probleem: Flevoland staat opnieuw onderaan de landelijke ranglijst voor openbare toiletten. Dat blijkt uit cijfers van het MDL Fonds. Lelystad scoort het laagst, met een 1,7. Maar één gemeente haalt een voldoende.

Een dagje winkelen in Lelystad, een broodje en drankje halen en dan naar het toilet moeten. Ondanks de 85.000 inwoners zijn openbare toiletten in de hoofdstad schaars. Een nachtmerrie voor sommigen, zegt het MDL Fonds. Het fonds geeft aan dat zeker een kwart van de mensen vaker thuis blijft, door de angst onderweg geen degelijk openbaar toilet te vinden.

Eén gemeente met een zes
De gemeente Urk zag het rapportcijfer in een jaar tijd bijna verdubbelen, van een 3,1 naar een 6,0. Daarmee is het de enige gemeente in Flevoland die een voldoende haalt. Landelijk steeg Urk maar liefst 179 plaatsen, naar de dertiende plek.

Lelystad staat juist onderaan de Flevolandse ranglijst. De provinciehoofdstad krijgt een 1,7 en behoort daarmee tot de slechtst scorende gemeenten van Nederland.

Nederlandse mentaliteit
Volgens onderzoeker Ivo Thonon is het gebrek aan openbare toiletten voor een deel een kwestie van mentaliteit. In steden als Parijs zijn openbare wc's veel vanzelfsprekender dan in Nederland.

Nederlandse gemeenten zijn volgens hem vaak terughoudend vanwege de kosten en de angst voor vandalisme. Toch hoeft dat volgens Thonon geen reden te zijn om geen toiletten te plaatsen. Met maatregelen zoals cameratoezicht kunnen gemeenten vernielingen tegengaan.

Bovendien hoeven er niet altijd nieuwe toiletten gebouwd te worden. Gemeenten kunnen ook bestaande wc's bij sportverenigingen, zwembaden, winkels en horecagelegenheden toegankelijk maken voor bezoekers. Door deze voorzieningen aan te melden bij de WC Wijzer-app worden ze bovendien beter vindbaar, geeft Thonon aan.

Eerst sleutel vragen
Bij het onderzoek wordt niet alleen gekeken naar hoeveel toiletten er beschikbaar zijn. Ook de toegankelijkheid speelt een rol. Zo maakt het een verschil of iemand direct naar binnen kan of eerst een sleutel moet vragen. "Ook al is het beter dan geen toilet, een sleutel moeten vragen is toch weer een extra barrière."

Daarnaast telt het gemeentelijke beleid mee. Almere is een goed voorbeeld, vindt Thonon. Zo stelt hij dat de gemeente ondanks drie moties weinig verbetering laat zien. De gemeente heeft 53 geregistreerde toiletten, waarvan er slechts vijf als volledig openbaar staan aangemerkt.

Hoe komt het cijfer tot stand?
Hoe wc-vriendelijk een gemeente is, wordt bepaald aan de hand van drie indicatoren. Gemeenten kunnen punten verdienen op deze drie criteria en krijgen dan een rapportcijfer. Voorzieningen telt voor veertig procent mee. Hoe meer wc's toegankelijk, openbaar, 24/7 open, met een Eurosleutel te openen, gratis en met een babyverschoontafel zijn uitgerust, des te meer punten.

Ook beschikbaarheid telt voor veertig procent mee: het aantal wc's per oppervlakte winkelgebied, openbare voorzieningen (zoals scholen, theaters, ziekenhuizen), parken en recreatiegebied en per inwoner.

Beleid maakt de andere twintig procent vol: gemeentelijke (voorgenomen) inzet voor het openstellen en onderhouden van openbare wc's, bijvoorbeeld via beleidsnota's of vragen vanuit de gemeenteraad.

Rapportcijfers Flevoland:
Urk: 6,0
Noordoostpolder: 2,8
Zeewolde: 2,8
Almere: 2,6
Dronten: 2,5
Lelystad: 1,7

WhatsApp ons!
Heb jij een tip of verbetering? Stuur de redactie van Omroep Flevoland een bericht op 0320 28 5050 of stuur een mail: rtv@omroepflevoland.nl!

Maak Omroep Flevoland jouw voorkeursbron in Google
Met een nieuwe functie van Google bepaal je voortaan zelf welke bronnen je als eerste ziet wanneer je zoekt. Zo mis je nooit meer het laatste nieuws van ons. Voeg Omroep Flevoland toe aan Google!

Deel artikel