omroep flevoland

Het schip Queen Anne dat in 2018 bij Rutten is opgegraven, was een zogenoemde Straatvaarder. Die conclusie trekt maritiem archeoloog Yftinus van Popta van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij heeft zijn eindverslag over de opgraving onlangs afgerond. Een Straatvaarder is een vrachtschip dat speciaal gebouwd is om door de Straat van Gibraltar naar de Middellandse Zee te varen.

De Queen Anne was een middelgroot zeegaand vrachtschip. Het was ongeveer 30 meter lang en had drie masten. Wat voor type schip het was, is nog steeds niet helemaal duidelijk. Volgens de maritiem archeoloog doet het denken aan een 'galjoot'. Dat is een schip dat in het begin van de 18e eeuw veel werd gebruikt. Het viel de onderzoekers op dat er op het schip extra hout was bevestigd.

Bescherming tegen paalwormen
Deze zogenoemde 'dubbeling van het schip' moest de gevreesde paalworm tegenhouden. Als die het eikenhout van het schip aantast, is het vaak snel verloren. Een laag naaldhout aan de buitenkant beschermde het eiken gedeelte van het schip daar tegen. Volgens Van Popta werd dit niet gedaan bij de kleine schepen op de Zuiderzee, maar wel bij vaartuigen die op de Noordzee, de Atlantische oceaan en de Middellandse Zee voeren.

Dat de Queen Anne in het mediterrane gebied is geweest, blijkt ook door de spullen die aan boord zijn gevonden. Eerder werd al bekendgemaakt dat er olijven, druiven en andere producten uit het Middellandse Zeegebied aan boord waren. Ook is een Spaanse olijfkruik gevonden die waarschijnlijk uit de buurt van Sevilla komt. Aan boord werd daarnaast een Toscaanse oliekruik gevonden, vermoedelijk afkomstig uit Pisa. Van Popta leidt dat af uit de vorm van het oor van de kruik en de beschildering. Bij elkaar opgeteld komt de hij tot de conclusie dat de Queen Anne gebouwd is om naar het mediterrane gebied te varen.

Gebouwd in Nederland, gebruikt door de Engelsen
De Straatvaarder zou in Nederland zijn gebouwd, maar later door de Engelsen zijn gebruikt. Eén van de aanwijzingen daarvoor is de vondst van een lepel met daarop de beeltenis van de Engelse koningin Anne. Dat is de reden dat de onderzoekers het naamloze schip de naam Queen Anne hebben gegeven.

Het schip dat bij Rutten is opgegraven, was relatief zwaarbewapend. Meerdere kanonnen en kogels in verschillende maten werden rond de wrakplek gevonden. Van enkele kanonnen ontbreekt nog steeds elk spoor. De akker bij Rutten was destijds een ondiep deel in de Zuiderzee. Het wrak dat in 2018 werd opgegraven bleek verrassend genoeg in een goede staat. Het schip moet zijn vergaan tussen 1715 en 1720.