omroep flevoland

Van de Nederlandse kotters die dit jaar waren aangemeld voor een saneringsregeling wordt een kwart toch niet gesloopt. Dat blijkt uit cijfers die Piet Adema, de demissionaire minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), heeft verstuurd aan de Tweede Kamer. In de Kamerbrief staat dat achttien van de 72 aangemelde kotters alsnog in de vaart blijven. Kottereigenaren hadden tot 1 juli de tijd om te zorgen dat hun vissersschip gesloopt of onklaar gemaakt werd.

Inmiddels hebben 25 kottereigenaren de vergoeding voor de sloop van hun schip ontvangen. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland beoordeelt momenteel de aanvraag van de overige 29 eigenaren.

De 54 gesloopte kotters vertegenwoordigen ongeveer een kwart van de Nederlandse Noordzeevloot. Van de Urker kottereigenaren (74) heeft ruim een derde zijn kotter uiteindelijk naar de sloop gebracht. Op Urk staan overigens ook nog 44 Noordzeekotters geregistreerd die onder een andere vlag varen. Die kwamen niet in aanmerking voor de saneringsregeling.

Wat zijn de gevolgen voor de sector?
Wageningen Economic Research (WEcR) heeft de aanzienlijke gevolgen van het slopen van de kotters voor de visserijsector in kaart gebracht. Wel gingen de onderzoekers in die analyse uit van een groter aantal sloopkotters dan nu het geval blijkt. De genoemde gevolgen kunnen daarmee uiteindelijk minder heftig uitpakken.

Het blijkt dat met name de grootste en zwaarste kotters voor de sloop zijn aangemeld. Deze verbruikten meer brandstof en waren dus duurder om in de vaart te houden. De grote kotters vingen ook de meeste vis. De totale vangstcapaciteit van de Nederlandse vissersvloot daalt daardoor aanzienlijk. "Doordat de meest winstgevende schepen mogelijk stoppen, daalt de gemiddelde winstgevendheid van de resterende vloot", schrijft demissionair minister Adema.

Het is nog zeer de vraag of de overgebleven kottereigenaren hun vangstcapaciteit kunnen verhogen. De vangstrechten van de gesloopte kotters worden later verdeeld onder de eigenaren die wel door blijven gaan met vissen.

Vierduizend werknemers op Urk in vis-sector
De visserijregio´s Urk, Zuidwest-Nederland, Kop van Noord-Holland, Waddenkust en IJmuiden gaan de inkrimping van de kottervloot voelen, zowel sociaal, economisch als cultureel. Het ministerie van LNV stelde daarom onlangs al dertig miljoen euro beschikbaar zodat de achterliggende sector haar bakens kan verzetten.

Vooral Urk heeft een groot maritiem cluster dat diensten doet en onderdelen levert voor de kottervloot. Ook is op Urk de grootste visverwerkende industrie van het land gevestigd. WEcR berekende dat er op Urk ruim vierduizend mensen (2450 fte) direct of indirect betrokken zijn bij de visserij. Wel noemt Wageningen Economic Research de sector op Urk veerkrachtig en verwachten de onderzoekers dat de visverwerkende industrie in zal springen op het verwerken en verhandelen van andere vissoorten. Over de omschakeling van Noordzeevis naar bijvoorbeeld kweekvis als zalm maakten we vorig jaar al deze reportage.

De saneringsregeling heeft volgens WEcR ook één positief effect gehad. De regeling heeft hoogstwaarschijnlijk enkele faillissementen onder kottereigenaren kunnen voorkomen. Zonder regeling waren die uiteindelijk helemaal kopje onder gegaan.

Het kabinet heeft via de zogenoemde Brexit Adjustment Reserve in totaal 500 miljoen euro beschikbaar gesteld voor Nederlandse ondernemers en vissers. Het geld komt uit Europa en is bedoeld om ondernemers te ondersteunen in de omschakeling naar de huidige situatie waarbij het Verenigd Koninkrijk niet langer deel uitmaakt van de EU.

De 500 miljoen euro voor ondernemers wordt verdeeld via meerdere regelingen die op dit moment worden uitgewerkt. 200 miljoen is gereserveerd voor de visserijsector. Om de beroepsgroep toekomstbestendig te maken, konden eigenaren van kotters die willen stoppen gebruik maken van een saneringsregeling. Hiervoor is 155 miljoen euro gereserveerd.