Veteraan vertelt: machteloosheid na vondst uitgemoord en verbrand dorp

ZEEWOLDE • Vr 2 mei 2025 | 5:23 • Vrijdag 2 mei 2025 | 5:23

"In Soedan heerste al lange tijd een burgeroorlog", vertelt Maurice Boevé. Tot op de dag van vandaag is het er onrustig, voegt de Zeewoldenaar toe. Het land verscheurde in 2011. De christelijke republiek Zuid-Soedan scheidde zich af van het islamitische Sudan. Als militair observer van de VN is William Boevé in dat gebied.

In het jaar waarin stil wordt gestaan bij 80 jaar vrijheid, spreekt Omroep Flevoland zes veteranen. Uit elke Flevolandse gemeente vertelt één veteraan zijn of haar verhaal. Elke militair vertelt over een bijzondere missie in het buitenland. Vandaag William Boevé uit Zeewolde over zijn uitzending naar Soedan in 2011.

"Tijdens allerlei missies maak je dingen mee die. Waarvan je later denkt; 'heb ik het wel goed gedaan?' of 'had ik het niet anders kunnen doen?" Ook bij zijn missie naar Soedan denk Boevé dit soms. In dat land voerde hij patrouilles uit. Per auto, helikopter of per boot trok Boevé met een groep VN-waarnemers het land in.

"Contacten opdoen, gesprekken voeren, zaken controleren." Zo omschrijft de Zeewoldenaar zijn taak. Dat was ook de taak bij een patrouille in een dorp aan de witte Nijl. Die dag was Boevé niet de patrouillecommandant, maar een gewoon teamlid. Terwijl de boot naar het dorp vaart, ziet Boevé iets langs de waterkant wat hij wil onderzoeken.

"Aan de rechterkant zagen wij brand", vertelt Boevé. Vanaf het water ziet de militair een dorpje met tukuls, traditionele Soedanese hutjes. "Die zagen wij in brand staan. Aan het begin van mijn missie was er ook al zoiets aan de hand, dat er een dorp in brand had gestaan. Later bleek dat het dorp in brand was gestoken door de SPLA." De SPLA staat voor Sudanese People's Liberation Army, oftewel het officiële leger van Soedan.

En dat de SPLA er destijds achter zat, maakt deze missie lastig. Voor elke patrouille die de VN destijds maakte, moet je toestemming hebben. "En je gaat ook altijd eruit met een officier van de SPLA. Dus eigenlijk doe je je patrouille met daarnaast iemand van het Soedanese leger." Het leger dat de VN ook hoort te controleren.

De boot voer verder de Nijl op. De Cambodjaanse commandant wilde niet van het plan wijken om aan land te gaan. De missie was een gesprek in een verderop gelegen dorp. Die missie werd uitgevoerd. Tot frustratie van William Boevé.

"Ondanks mijn aandringen en ook van mijn andere collega. Hij ging niet overstag." De Zeewolder veteraan vertelt dat hij hierin het verschil zag tussen Nederlandse en niet-westerse militairen. In Azië nemen ze de instructie strikt over. Een Nederlandse militair schakelt snel zelf en komt met initiatief als dat er om vraagt. Voor elke aanpak is wat te zeggen, vindt de Zeewoldenaar.

Na het geplande bezoek voer het konvooi weer terug over de Nijl. Onderweg zag de groep dat het dorp nog steeds brandde. "Ik zeg laten we nou gaan kijken. Je zegt van we hadden het inmiddels ook al gemeld aan ons hoofd. "Maar op dat besloot de commandant wederom om niet aan land te gaan. "Ja, op dat moment kan je dus zelf wel door de grond zakken."

"Je hebt niet de power om hem de opdracht te geven om dus aan land te gaan en om daar even een onderzoek in te stellen", verzucht Boevé. Een week na de brand ging alsnog een patrouille naar het dorp. "Wat troffen ze daar aan? Uitgebrand dorp, lichamen in de tukuls. Compleet uitgemoord."

Uit onderzoek bleek later dat ook hier het SPLA, het Sudanese leger, verantwoordelijk was voor de moordpartij. "Op dat moment denk je van 'ja, wat had ik meer kunnen doen?' Op dat moment had ik niks kunnen doen, want ik had niet de macht om dat te doen. Op dat moment voel je je dus machteloos."

WhatsApp ons!
Heb jij een tip of verbetering? Stuur de redactie van Omroep Flevoland een bericht op 0320 28 5050 of stuur een mail: rtv@omroepflevoland.nl!

Maak Omroep Flevoland jouw voorkeursbron in Google
Met een nieuwe functie van Google bepaal je voortaan zelf welke bronnen je als eerste ziet wanneer je zoekt. Zo mis je nooit meer het laatste nieuws van ons. Voeg Omroep Flevoland toe aan Google!