omroep flevoland

De gemeente Lelystad had eerder 'nee' moeten zeggen tegen jeugdzorgaanbieder 4Fusion en moeten waarschuwen dat haar plannen voor een nieuw onderkomen in het Woldpark niet realistisch waren.

Dat stelde wethouder Dennis Grimbergen dinsdagavond in een debat over 4Fusion. D66, GroenLinks, PvdA, Mooi Lelystad, CDA en ChristenUnie hadden het debat aangevraagd. Volgens raadslid Heidy Smit (D66) waren de partijen "onaangenaam verrast" geweest door het bericht van het bestuur van 4Fusion om per eind augustus helemaal te stoppen, omdat de beloofde nieuwe locatie in het Woldpark niet 1 juli was gerealiseerd. Bezorgde ouders proberen met een petitie het project nog te laten doorgaan aan de Bosweg.

Wat is er misgegaan, ondanks de duidelijke opdracht aan het college en moties van de gemeenteraad sinds 2022 om een nieuwe plek voor de stichting te regelen? Het college heeft immers tot dit voorjaar gezegd dat het zou lukken. Het bestuur van 4Fusion maakte het college van burgemeester en wethouders recent in een brief dan ook het scherpe verwijt dat het geen enkele eigen verantwoordelijkheid zou willen nemen in dit dossier.

Feitenrelaas
Dat beeld wierpen de verantwoordelijk wethouders Annemieke Messelink-Dijkstra (jeugdzorg) en Dennis Grimbergen (vastgoed) ver van zich. De raad krijgt later deze maand nog een uitvoerig feitenrelaas over wat er is gebeurd. "Ik vind het heel verdrietig, maar het is meer dan 'het college heeft de motie niet uitgevoerd'", aldus Messelink. Dat 4Fusion stopt heeft met meer te maken dan alleen de discussie over de locatie.

"Misschien moeten we een andere oplossing bedenken"

Grimbergen nam een voorschot op het feitenrelaas. Er is bijna elke veertien dagen tussen de gemeente en bestuur van 4Fusion overlegd: over de nieuwbouw in het Woldpark ter vervanging van de oude plek op de locatie Dubbel-Op, over de tijdelijke plekken in het Karveel en aan de Bosweg, en over andere locaties. De discussies over de nieuwe locatie gingen heel ver, met tot in detail hoe de inrichting van de kas en het terrein er uit moest zien. 4Fusion stelde daarbij volgens de wethouders steeds nieuwe eisen, maar de gemeente besloot het plan te versoberen omdat het te risicovol werd.

Voorzitter Amber Jong van 4Fusion zei in augustus tegen Omroep Flevoland dat de huur voor de nieuwe locatie inderdaad een probleem was. De gemeente vroeg ruim 26.000 euro per jaar, waar eerder nog sprake was van 2.500 euro. Op een "maatschappelijke huurprijs" had ook de gemeenteraad aangedrongen. Grimbergen zei dinsdag dat begin augustus met D66 is besproken of 4Fusion kon worden geholpen met een overbruggingskrediet. Die optie lag nog op tafel, maar eind augustus kondigde het bestuur aan te stoppen.

Staatssteun
Dat de beloofde datum van 1 juli niet is gehaald, komt onder meer doordat de omgevingsvergunning nog niet is afgerond. Het papierwerk was onvolledig. Maar het kwam ook door vragen vanuit de gemeenteraad. Zo wilde Mooi Lelystad duidelijkheid of de bijdrage van de gemeente aan 4Fusion geen staatssteun was. Het college beaamde dat zij op basis van staatsteunregels geen onvoorwaardelijke financiële steun kan bieden of een lagere huurprijs mag vragen.

Daarnaast moet de gemeente rekening houden met een uitspraak van de rechter uit 2021 (het Didam-arrest), die bepaalt dat een gemeente een derde partij niet mag bevoordelen. "Wij hebben vanaf het begin gezegd: het is geen taak van de gemeente om huisvesting te regelen, dat is aan de aanbieder. Hulp aan 4Fusion riekt naar staatssteun, maar dat argument werd door het college steeds weggewuifd", aldus Roel Velstra (Mooi Lelystad).

"Als dit het resultaat is, kun je niet concluderen dat er niets is misgegaan"

De VVD vond het interpellatiedebat onnodig en een te zwaar middel, want het college komt nog met het feitenrelaas. Net als Mooi Lelystad legde de VVD de verantwoordelijkheid bij 4Fusion zelf: die moet zorgen dat de plannen deugen. Dat de zorg aan de getroffen kinderen is gegarandeerd, stelde de liberalen gerust.

GroenLinks denkt dat het al in 2022 is misgegaan, toen een nieuwe plek voor 4Fusion voor het eerst ter sprake kwam via een voorstel van toenmalig raadslid Messelink. Het college had eerder bij de raad moeten terugkomen toen er juridische twijfels waren.

Messelink's eigen ChristenUnie wilde vooral opheldering over wat er is gebeurd. De PvdA vroeg het college om "reflectie": "Als dit het resultaat is, kun je niet concluderen dat er niets is misgegaan", aldus fractievoorzitter Emiel van der Herberg.

Die reflectie kwam dus van wethouder Grimbergen. "Het was een ingewikkeld proces. Te lang hebben we met de ambtelijke organisatie gehoopt dat het zou lukken. Maar we hadden enkele zaken, zoals het zeer gedetailleerde programma van eisen voor de nieuwbouw met steeds nieuwe wensen van 4Fusion, nooit zo moeten doen. We hadden eerder moeten zeggen: dit gaat niet. We zijn te lang te weinig kritisch geweest." Maar het college vindt dat het niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor keuzes die het bestuur van 4Fusion zelf heeft gemaakt en de gemeente hiervoor verantwoordelijk te houden.

De petitie van een bezorgde moeder

Een motie van Mooi Lelystad om helemaal te stoppen met de ontwikkeling van de locatie Woldpark voor 4Fusion kreeg alleen steun van de partij zelf. De overige partijen willen toch nog afwachten of er nog een mogelijkheid is dat 4Fusion besluit om alsnog door te gaan, als dat binnen haar (financiële) mogelijkheden ligt. 4Fusion geeft zelf aan dat in oktober een knoop wordt doorgehakt. Het college wil het vastgoed in het Woldpark, waarvoor de fundering al is gelegd, desnoods aan een ander aanbieden.

Lees ook: Bezorgde ouders overhandigen honderden handtekeningen om jeugdzorginstelling te redden