omroep flevoland

Almere startte de raadsperiode 2022-2026 met het ambitieuze coalitieakkoord 'Bouwen aan een gezonde toekomst'. De uitgangspunten waren helder: de stad op orde brengen, kansen voor iedereen creëren en gezond groeien. Belangrijke thema's waren woningbouw, veiligheid, financiën en jeugdzorg.

De formatie verliep vlot na de verkiezingen in maart 2022. Een brede coalitie van VVD, D66, SP, Partij voor de Dieren, Leefbaar Almere, ChristenUnie en CDA kwam tot stand, met als doel gezamenlijk de uitdagingen aan te pakken en vertrouwen in de politiek te herstellen.

Halverwege de periode, in maart 2024, ontstond een crisis. Door grote financiële tekorten, onder meer door de nasleep van de Floriade en stijgende kosten in de jeugdzorg, konden de partijen het niet eens worden over bezuinigingen en lastenverhogingen.

Breuk
Wethouder Roelie Bosch van de ChristenUnie stapte uit de coalitie, omdat ze geen steun kreeg voor haar plannen om te bezuinigen op de jeugdzorg. Daarna besloot ook de VVD om er een punt achter te zetten. De partij wilde het coalitieakkoord uit 2022 openbreken om nieuwe afspraken te maken over de financiën van de stad.

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen kijken we terug op wat er terecht is gekomen van de plannen van de zittende coalitie in alle zes de gemeenten.
Een nieuwe formatie volgde, resulterend in het akkoord 'Samen bouwen aan Almere' met PvdA, D66, SP, Partij voor de Dieren, GroenLinks, Leefbaar Almere en CDA. Dit akkoord bouwde voort op het vorige, met extra nadruk op kwetsbare groepen beschermen, natuurbehoud en snelle keuzes maken in tijden van schaarste.

Woningnorm
Wat is er bereikt? Op woningbouwgebied beloofde de eerste coalitie 24.500 extra woningen tot 2030, met 40 procent sociale huur en focus op kwetsbare groepen. Er kwam beweging: sommige projecten werden versneld, zoals 1.830 sociale en betaalbare huurwoningen in 2025 en flexwoningen in Annapark.

Toch bleef de oplevering steken op 1.600 tot 1.800 per jaar, terwijl 2.500 nodig waren. Wachtlijsten bleven lang en de 40 procentnorm voor sociale huur werd niet overal gehaald.

Financieel wilde men een gezonde kas met een buffer van minstens 60 miljoen euro en stabiele lasten. Belastingen zoals toeristenbelasting, OZB en parkeertarieven gingen fors omhoog, met het principe 'sterkste schouders dragen het meest'.

Dit financierde nieuw beleid, zoals een stadspas en extra geld tegen energiearmoede. De buffer werd deels opgebouwd, maar niet volledig; vanaf 2027 dreigen weer tekorten door stijgende kosten en groeidruk.

In de jeugdzorg was het doel 17 miljoen euro besparen zonder kwetsbare kinderen te raken, met kortere wachttijden en zorg dichtbij huis. Er kwam minder zware residentiële zorg, betere grip op contracten en samenwerking met welzijn en onderwijs.

Toch liepen kosten uit de hand, en regionale samenwerking verliep moeizaam. Reserves moesten worden aangevuld, en 'veilige zorg' stond en staat onder druk.

Veiligheid
Op het gebied van veiligheid en leefbaarheid was er vooruitgang: meer controles op ondermijning, betere meldingen van drugscriminaliteit en extra geld voor straatintimidatie en Bibob-onderzoeken.

Maar van een doortastende aanpak is geen sprake. Almere heeft nog steeds veel te weinig agenten. Er moet minimaal 10 miljoen geïnvesteerd worden om de veiligheid op peil te krijgen.

Onvoltooide plannen, zoals de volle woningambitie en structurele financiële balans, keren terug in recente programma's en de begroting 2026. Achterstanden in onderhoud en zwerfafval blijven zichtbaar, en handhaving groeide niet mee met de stad.

Oorzaak
Verklaringen? De woningachterstand komt door trage procedures en marktomstandigheden. Financiële problemen ontstonden door externe factoren als inflatie, de Floriade-nasleep en het prestigeproject Oosterwold, dat een enorme aanslag op de begroting bleek.

In de jeugdzorg speelden landelijke tekorten en regionale onenigheid mee. Veiligheidsissues hielden aan door capaciteitsgebrek bij politie en boa's.

Voor de nieuwe raad resteren uitdagingen: extra geld vrijspelen voor veiligheid, verder bezuinigen, lasten verdelen of scherpe keuzes maken, hopend dat geen nieuwe 'lijken uit de kast' vallen bij Oosterwold.

Hoe denken de deelnemende partijen over de verschillende thema's in hun gemeente? Bekijk een samenvatting van hun standpunten op onze speciale verkiezingspagina.