omroep flevoland

Het ministerie van Defensie erkent dat er nog veel moet worden uitgezocht en geregeld voordat er op Lelystad Airport F-35-gevechtsvliegtuigen kunnen worden gestationeerd. Dat betreft onder meer de uitkoop van getroffen bewoners en bedrijven, maar ook de vliegroutes van de straaljagers boven Flevoland.

Dat blijkt uit de zogeheten Nota van Antwoord, waarin het ministerie reageert op alle zienswijzen die zijn ingediend over het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD). Vrijdag maakte het kabinet bekend dat er voor de stationering van 12 tot 16 F-35's in totaal 240 hectare grond op en rond Lelystad Airport nodig is.

In totaal ontving het ministerie tot maart 208 zienswijzen, waarvan 60 uit Flevoland. Ook zijn er 1.350 deelzienswijzen ingediend, waarvan 388 over Lelystad Airport gingen. In de Nota van Antwoord gaat het ministerie in op de samengevatte vragen over de eerder opgestelde planMER. Dat is een rapport over de effecten op natuur en milieu.

Optelsom
Een flink aantal zienswijzen gaat over de optelsom van effecten die ontstaan door de combinatie van 2.300 'sorties' militair vliegverkeer en 10.000 vliegbewegingen van de geplande vakantievluchten. Opgemerkt wordt dat nergens is te lezen hoe de F-35's straks gaan vliegen en hoe ze kunnen worden ingepast in de civiele vliegroutes naar Lelystad en Schiphol.

Het ministerie onderkent dat in het planMER voor de effecten van het vliegverkeer is uitgegaan van zo gedetailleerd mogelijke aannames over vliegprocedures, routes en vlieghoogtes. Nu Lelystad is aangewezen voor F-35's, moeten die nader worden uitgewerkt.

Dat doen Defensie en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat samen. Daarbij worden de vliegveiligheid, de effecten op omwonenden en de leefomgeving en operationele aspecten meegenomen. Een voorstel wordt ter participatie voorgelegd.

Frank Crebas Photography

Ook komt er aanvullend onderzoek naar de milieu- en geluidseffecten. In de planMER zijn de effecten op natuur en geluid al breed onderzocht en betrokken bij de afweging om Lelystad als voorkeurslocatie voor F-35's aan te wijzen.

Defensie erkent dat dit een 'beoordeling op hoofdlijnen' was, al zijn voor geluid de wettelijke normen in acht genomen. Nader onderzoek kijkt ook naar de gevolgen die uitlaatgassen hebben op landbouwgewassen, die belangrijk zijn voor de voedselproductie.

Het ministerie begrijpt de zorgen over de optelsom van geluidsoverlast, maar wijst erop dat die bij Lelystad 'significant lager' is dan wanneer ervoor was gekozen de F-35's elders te stationeren. Het verwijst ook naar het voorkeursbesluit dat het kabinet in december nam en naar de afspraken in het regeerakkoord over de opening van Lelystad voor groothandelsverkeer.

Omwonenden
Staatssecretaris Derk Boswijk maakte vrijdag bekend dat twee extra agrarische bedrijven moeten wijken voor de komst van de F-35's. In totaal gaat het nu om vier boerenbedrijven en zes andere ondernemers. Vanwege de toekomstige geluidsoverlast is blijven wonen onwenselijk. Defensie begint hiervoor een 'gebiedsproces', waarbij ook de provincie, de gemeente Lelystad, het waterschap en het Rijksvastgoedbedrijf betrokken zijn.

Verschillende zienswijzen gaan over de gevolgen voor de getroffen omwonenden en ondernemers en over de vraag hoe zij aan een nieuwe plek kunnen worden geholpen. De provincie en gemeente Lelystad hebben hier vrijdag ook aandacht voor gevraagd.

In de Nota van Antwoord zegt Defensie dat volledige schadeloosstelling het uitgangspunt is. Gekeken wordt naar de waarde van de opstallen en de grond, de kosten van verplaatsing, inkomensverlies en herinrichting op een nieuwe plek. Rentmeesters bekijken de situatie per geval. Voor de verplaatsing van bedrijven koopt Defensie in de omgeving 'compensatiegronden', al gaf de staatssecretaris vrijdag toe dat dit niet eenvoudig zal zijn.

Het ministerie wijst erop dat bewoners het 'blijfrecht' hebben om in hun woning nabij het vliegveld te blijven wonen. Gaan ze weg, dan mag zich er niemand anders vestigen en moet de woning aan de overheid worden overgedragen. Voor bedrijfswoningen, waaronder boerderijen, geldt dat ze wel een woonfunctie mogen behouden, zegt Defensie, ook al is de geluidsbelasting te groot.

Volgens een indiener van een zienswijze beschermt deze regeling bewoners onvoldoende en ontbreekt een prikkel voor het ministerie om hen tegen overlast te beschermen. Het ministerie zegt samen met Infrastructuur en Waterstaat nog te onderzoeken hoe 'zorgvuldig' met deze situatie kan worden omgegaan.

Agrariërs en ondernemers op grotere afstand van het vliegveld krijgen ook te maken met meer lawaai. Die effecten worden beoordeeld op basis van 'wettelijke kaders en procedures', waarbij ook toekomstige vliegroutes worden meegenomen. Defensie erkent dat verlenging van de start- en landingsbaan in de richting van het zuidwesten en de Knarweg leidt tot meer geluidsoverlast.

Personen of bedrijven in de omgeving die nadeel menen te ondervinden van de activiteiten kunnen een beroep doen op een bestaande compensatieregeling.

Natuurvergunning
Voor de uitbreiding moet Defensie nog alle ruimtelijke procedures doorlopen. Dat geldt ook voor de natuurvergunning. De NOS meldde vrijdag dat staatssecretaris Boswijk de natuurvergunning voor Lelystad Airport niet afwacht en daarom zijn besluit heeft genomen.

Zijn woordvoerder antwoordt op vragen van Omroep Flevoland dat de natuurvergunning voor groothandelsverkeer een aparte procedure is. Defensie heeft een eigen natuurvergunning nodig en brengt momenteel in kaart wat daarvoor nodig is. Naar verwachting wordt de Tweede Kamer hierover voor het einde van het jaar geïnformeerd. Een vervolgprocedure kan daarna 'enige jaren' duren, aldus de woordvoerder.

Frank Crebas Photography